Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyetine Esas 3 Boyutlu Sayısal Yapı Modeli

Tüm Yurtta Harita Mühendislerinin Sorumluluğunda

Günümüzde yapıların yalnızca iki boyutlu planlarla değil; mekânsal, kadastral ve mülkiyet verileriyle birlikte üç boyutlu ortamda modellenmesi gerekliliği giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu kapsamda kat irtifakı ve kat mülkiyetine esas 3 Boyutlu Sayısal Yapı Modeli uygulaması, ülke genelinde harita mühendislerinin yetki ve sorumluluğunda yürütülmeye başlanmıştır.

3 Boyutlu Sayısal Yapı Modeli Nedir?

3 Boyutlu Sayısal Yapı Modeli; yapının yerleşiminin, tüm bağımsız bölümlerinin ve eklentilerinin ruhsata esas projelere uygun biçimde yatay ve düşey konumsal verilerinin ülke koordinat sisteminde (TUREF) üretilerek kadastro kontrolü ile mülkiyet tescillerinin yapılmasını sağlayan, onaylı yapı aplikasyon projesinin eki niteliğinde, elektronik ortamda üretilen ve doğrulanan bir tapu planıdır.

Başka bir ifadeyle; onaylı yapı aplikasyon projesi ile bağımsız bölüm planlarının birleştirilerek modellenmesi sonucunda CityGML formatında oluşturulan üç boyutlu bir mülkiyet haritasıdır.

Süreç Nasıl Başladı?

Mevcut binaların üç boyutlu yapı modellerinin üretimi, 2018 yılında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) tarafından başlatılan “3B Şehir Modelleri Üretimi ve 3B Kadastro Altlıklarının Oluşturulması Projesi” kapsamında yürütülmeye başlanmıştır. Bu çalışmalar, tapu arşiv projeleri ve fotogrametri verileri üzerinden, harita mühendislik firmalarından hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmiştir.

Yeni yapılacak binalar için ise 2021/4 sayılı “Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyeti” konulu Genelge kapsamında; ülke koordinat sisteminde ve CityGML formatında hazırlanacak mülkiyet haritası niteliğindeki üç boyutlu sayısal yapı modellerinin, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi düzenlemeye yetkili idarelerce güvenli elektronik ortamda kadastro müdürlüğüne gönderilmesi uygulaması başlatılmıştır.

Odamızın teknik desteği ve TKGM ile yürütülen koordinasyon sonucunda 20 Mart 2023 tarihi itibarıyla ilk etapta pilot il olarak Ankara’da uygulama yürürlüğe girmiş, devamında diğer iller de sürece dahil edilerek kontrollü biçimde yaygınlaştırılmıştır.

Oda Olarak Neler Yaptık?

• Uygulamanın sağlıklı ve standart bir şekilde hayata geçirilmesi amacıyla Odamız tarafından kapsamlı çalışmalar yürütülmüştür:
• Pilot uygulama öncesinde; yapı aplikasyon projesi, bağımsız bölüm planı ve 3B model standartlarının geliştirilmesi amacıyla üst düzey temsilcilerin katılımıyla iki ayrı çalıştay düzenlenmiştir.
• Bu alanda hazır bir yazılım bulunmaması nedeniyle CAD platformunda çalışan eklenti bir yazılım geliştirilmiş ve üyelerimizin ücretsiz kullanımına sunulmuştur.
• Teknik destek birimi oluşturularak üyelerden gelen tüm soru ve destek taleplerine yanıt verilmiştir.
• Hizmete ilişkin poz ve birim fiyat önerileri hazırlanarak Oda Bilgi Sisteminde yayımlanmıştır.
• Ülke genelinde 50’nin üzerinde yüz yüze ve çevrim içi ücretsiz eğitim düzenlenmiştir.
• TKGM ile birlikte bilgilendirme seminerleri ve toplantılar gerçekleştirilmiştir.
• Yazılım firmalarına gönüllü teknik destek ve test hizmeti verilmiş; geliştirme sürecini tamamlayan firmalarla indirim protokolleri imzalanarak ücretsiz eğitimler organize edilmiştir.

1 Ocak 2025 Sonrası

1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla uygulama, pilot illerle sınırlı olmaktan çıkarılarak tüm Türkiye’de başlatılmıştır.

13 Şubat 2025 tarihli ve 2025/2 sayılı Genelge hükümleri gereğince; tapu planı niteliğindeki 3B sayısal yapı modeli, harita mühendislerinin yetki ve sorumluluğunda üretilecektir.

TKGM ile yürürlükte bulunan veri paylaşım protokolünün kapsamı genişletilmiş; diğer tapu tesciline esas işlemlerde olduğu gibi bu işlemlerin de üyelerimizce Oda Bilgi Sistemi ile entegre çalışan TKGM web uygulamaları üzerinden yürütülmesi sağlanacaktır.

Serbest çalışan ve kontrol mühendisi üyelerimize yönelik ücretsiz eğitimlerimiz devam etmektedir.

Sonuç ve Değerlendirme

Binalara ait kadastral ve mekânsal verilerin eksikliği, yanlışlığı ve uyumsuzluğu; kentleşme süreçlerinde ciddi sorunlara yol açmaktadır. Mevcut ve inşa edilecek yapıların tescile esas, onaylı koordinatları ile üç boyutlu ortamda kayıt altına alınması; sağlıklı şehirleşme, afet yönetimi ve kamusal hizmetlerin etkin yürütülmesi açısından zorunluluktur.

3B yapı modeli üretimi; harita mühendislerince üretilecek yüksek doğruluklu ve güncel konumsal veriler sayesinde sürdürülebilir ve yaşanabilir kentleşme hedeflerine ulaşmada önemli bir araçtır.

Harita mühendislerince kamu yararı doğrultusunda ve nitelikli biçimde yürütülecek bu sürecin ülke genelinde standart şekilde uygulanması için teknik ve idari çalışmalarımız kararlılıkla sürdürülecektir.

HKMO Yönetim Kurulu